اصول یادگیری در تکنولوژی آموزشی اینترنت و «وب»
ویژگی اصلی اینترنت این است که هر کس می تواند با داشتن رایانه شخصی و رعایت مجموعه ای از استانداردها به رایانه های دیگر اتصال یافته و از شبکه موسوم به تار جهان گستر یا www استفاده کند. بسیاری از مراجعِ اطلاعاتی امروزه به صورت تارهایی متصل به هم این شبکه را سرویس می دهند. جنبه های مختلف اینترنت در طول سالیان متمادی به ویژه در این ده سال اخیر تکامل بسیاری یافته و مسئله دشواری استفاده از آن برای نسلی که از سواد رایانه ای بی بهره اند در حال حل شدن است. طوری که استفاده از اینترنت برای هر کس و با هر ویژگی آسان و آسان تر می شود.
امروزه امکانات اینترنتی امکان بسیاری از فعالیت های یادگیری را از طریق این شبکه جهانی مقدور ساخته است. در حال حاضر دیگر رادیو و تلویزیون و سینماها نیستند که برای مصرف کنندگان به عنوان تنها منابع اطلاعاتی همگانی نقش انحصاری داشته باشند. با اتصال به شبکه اینترنت، جهان در زیر پای هر شخصی است و دروازه های دانش به روی هر فردی با هر استعداد و توان ذهنی و با هر سرعت دلخواهی گشوده می شود. دیگر کتابخانه های عریض و طویل به دنیای این کتاب و آن روزنامه و مجله و مرجع و منبع محدود نمی شود. دیگر نباید به دنبال اطلاعات گمشده مان یا سؤالاتمان به کتابدار متکی باشیم و چانه بزنیم که هر کتابی که مورد علاقه مان باشد به امانت بدهد، بلکه با در اختیار داشتن امکنات شبکه جهانی اینترنت می توانیم با فشار دادن چند دکمه یا با استفاده از ابزارهای نشانه گری، مانند ماوس همه ان چه را که می خواهیم بر روی صفحه رایانه مان ظاهر کنیم. ما در سایه اینترنت اکنون می توانیم صفحات «وب» هایی را ورق بزنیم که بی واسطه هر گونه اطلاعاتی را در اختیارمان می گذارند؛ آن هم به طور روزانه و جدید، نه کهنه و خاک گرفته. با این امکانات بدون نیاز به عبور و مرور و به جای سپری کردن عمر خود در خیابان ها و مسیر رفت و آمد و تحمل راه بندان های سنگین می توان با تفریح و رفاه نسبی، تحقیق و مطالعه و کارهای فرهنگی و علمی دیگر را به طور بسیار شخصی و خصوصی در منزل انجام داد. جایی که در آن با اتکا به نفس بالایی که از آرامش و احساس امنیت در خانه تأمین می شود می توان با تمرکز و آرامش بهتر به یادگیری پرداخت یا در بازارهای مکاره و خرید بورس به خرید و فروش و سایر فعالیت های اقتصادی دست زد. و یا حتی ویترین مغازه ای را از طریق «وب» به جهانیان و مشتری های جهانی ارائه داد تا از آن طریق به تجارت پرداخته و معیشت خود را فراهم کرد.
پس یادگیری از طریق فناوری آموزشی اسنترنتی می تواند به طور متفاوتی در هر قاموس و معیاری و با هر استعداد و توانی و به سلیقه شخصی افراد صورت پذیرد(شرح بیشتر این مورد را در بخش یادگیری های الکترونیکی در همین کتاب مطالعه کنید).
فرا متنها یا اَبَر متنها (hyper text) و پیوند (Links) دادنهای اطلاعاتی، دسترسی به مواد و مراجع اطلاعاتی را آسان می کند. سرویس گیرنده با درخواست صفحه ی از اینترنت از سرویس دهنده می خواهد که آن را به نمایش درآورد. برنامه های نرم افزاری میانجی این امکان را فراهم می کنند که فایل هایی که مرورگرها به طور عادی قادر به پشتیبانی از آنها نیستند، به کار روند. در حقیقت برنامه های اتصالی میانجی قابلیت های مرورگر را توسعه می بخشد. مثلاً فایل pdf (portable document format) در حال حاضر و به طور معمول از سوی هیچ یک از مرورگرها پشتیبانی نمی شود. از این رو برای دیدن و هر گونه تغییر در فایل های pdf الزاماً باید از نرم افزار مناسبی که قادر به نمایش آنها باشد (مانند Acrobat Reader) استفاده شود. استفاده از برنامه های Cosmo player و IRIS، که در حال حاضر با سخت افزارهای پیشرفته ای مانند Silicon Graphics به عنوان زبان نشان گذاری واقعیت های مجازی تصویری از نمایش بازی های رایانه ای در «وب» پشتیبانی می کند، یا برنامه quick time viewer، که برای نمایش فیلم در «وب» یا در ویدئوهای معمولی به کار می رود، می تواند نواقص مرورگر را کامل کند.
همچنین بهتر است بدانیم که «وب» از ابزارهای فوق رسانه ای (hypermedia) که شامل اَبَر متنها و چند رسانه ایها می شود بهره می گیرد. از طریق «وب» می توان اطلاعات را ارسال یا دریافت کرد و متفاوت بودن سیستم های سخت افزاری-نرم افزاری (سیستم عامل) مانع ایجاد این نوع ارتباط نمی شود. به بیان دیگر اطلاعاتی که از طریق «وب» بر روی اینترنت قرار می گیرد می تواند شامل متن، صدا، تصویر یا فیلم متحرک باشد. این عناصر از طریق پیوندهایی که با استفاده از ویژگی های اتصالی زبان علامت گذاری اَبَر متنها (hyper text makeup links) که اختصاراً HTML خوانده می شود در آنها ایجاد می گردد با یکدیگر مربوط شده و کاربر را به وسیله اشاره گرهایی (Pointers) مانند «ماوس» از اطلاعی به اطلاع دیگر هدایت می کنند. کاربر با توجه به علاقه خود از اشاره گرهای موجود در متن برای یافتن صفحه مورد نظر استفاده می کند یا ممکن است برای یافتن آن اطلاعات به نشانی دیگری در سیستم دیگر هدایت شود. هر عنصری که در صفحه «وب» وجود دارد مانند متن، صدا، تصویر، فیلم متحرک، آدرس ها و پست الکترونیکی قابلیت پیوند با منابع اطلاعاتی با اشاره گرهای دیگر را دارد.
منبع: افضل نیا، محمدرضا (1389). طراحی و آشنایی با مراکز مواد و منابع یادگیری. تهران: سمت.چاپ چهارم.